Vergunningsvrij schuur bouwen: regels en maten

Een schuur bouwen zonder vergunning mag alleen als deze volledig in het achtererfgebied staat, binnen de maximale oppervlakte en hoogte blijft en aan de landelijke bouwregels voldoet. Voldoe je niet aan een van deze voorwaarden, dan is een omgevingsvergunning alsnog verplicht.

Vergunningsvrij schuur bouwen klinkt eenvoudig, maar in de praktijk gaat het hier opvallend vaak mis. Wij zien regelmatig dat mensen al zijn begonnen met bouwen, terwijl achteraf blijkt dat de schuur toch niet vergunningsvrij is. Daarom leggen we je hier stap voor stap uit wanneer je een schuur mag bouwen zonder vergunning, waar je op moet letten en hoe je voorkomt dat je later moet herstellen of zelfs slopen.

Twijfel je ook maar een beetje? Dan is vooraf controleren altijd verstandiger dan achteraf problemen oplossen.

Wanneer mag je vergunningsvrij een schuur bouwen?

Een schuur bouwen zonder vergunning mag alleen als je voldoet aan de regels uit de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Die regels gelden landelijk, maar zijn niet altijd zo simpel als ze lijken.

Vergunningsvrij schuur bouwen betekent namelijk niet dat alles automatisch is toegestaan. Je moet altijd kijken naar:

• de ligging van de schuur
• de maximale oppervlakte
• de hoogte
• het gebruik
• en bijzondere of lokale regels

Juist die combinatie zorgt voor verwarring. Daarom lopen we deze punten hieronder een voor een met je door.

Vergunningsvrij schuur bouwen begint bij het achtererfgebied

Een schuur kan alleen vergunningsvrij worden gebouwd als deze volledig in het achtererfgebied staat.

Wat is het achtererfgebied?

• Bij een tussenwoning: de grond die achter de woning ligt.
• Bij een hoekwoning of vrijstaande woning: minimaal 1 meter achter de voorgevel van het hoofdgebouw.

Grenst je perceel aan openbaar gebied, zoals een straat, park of groenstrook? Dan loopt de grens van het achtererfgebied evenwijdig aan dat openbare gebied.

Ligt (een deel van) de schuur voor deze grens, dan is vergunningsvrij schuur bouwen niet toegestaan.

Hoe groot mag een vergunningsvrije schuur zijn?

Niet het hele achtererf mag worden volgebouwd. Daarom moet je eerst het bebouwingsgebied bepalen.

Zo bereken je het bebouwingsgebied

Het bebouwingsgebied bestaat uit:

• de oorspronkelijke grootte van het hoofdgebouw
• alle latere uitbreidingen, zoals aanbouwen

Dit is een cruciale stap. Maak je hier een fout, dan klopt geen enkele volgende berekening meer. In de praktijk zien we dat dit vaak verkeerd wordt ingeschat.

Maximale oppervlakte bij vergunningsvrij schuur bouwen

De maximale oppervlakte die je vergunningsvrij mag bebouwen hangt af van de grootte van het bebouwingsgebied:

• Tot 100 m²: maximaal 50% bebouwing
• 100 tot 300 m²: 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m²
• Meer dan 300 m²: 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², met een absoluut maximum van 150 m²

Let op: dit geldt voor alle bijbehorende bouwwerken samen. Dus schuren, bergingen, overkappingen en tuinhuisjes tellen allemaal mee.

Vergunningsvrij schuur bouwen: twee verschillende situaties

Bij vergunningsvrij schuur bouwen is het belangrijk om te weten dat er twee verschillende situaties bestaan. Welke situatie voor jou geldt, bepaalt of je ook nog aan gemeentelijke regels moet voldoen of niet. Het is dus geen combinatie van regels, maar echt of de ene situatie, of de andere.

Situatie 1: wel vergunningsvrij, maar met gemeentelijke regels

In deze situatie mag je een schuur zonder vergunning bouwen, maar alleen als je ook voldoet aan de ruimtelijke regels van de gemeente. Die regels staan in het tijdelijke deel van het omgevingsplan en zijn grotendeels gebaseerd op het oude bestemmingsplan.

Praktisch betekent dit dat je schuur bijvoorbeeld alleen vergunningsvrij is als deze:

• op de grond staat
• volledig in het achtererfgebied ligt
• meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied af staat
• niet hoger is dan 5 meter
• geen balkon, dakterras of verblijfsruimte op een verdieping heeft

Voldoe je niet aan deze regels? Dan is vergunningsvrij schuur bouwen in deze situatie niet toegestaan, ook al lijkt dat op het eerste gezicht wel zo.

Situatie 2: vergunningsvrij zonder gemeentelijke ruimtelijke regels

In de tweede situatie is vergunningsvrij schuur bouwen eenvoudiger. Je mag de schuur zonder vergunning bouwen en je hoeft niet te toetsen aan de gemeentelijke ruimtelijke regels.

Wel gelden dan vaste landelijke voorwaarden, zoals:

• maximale hoogte, afhankelijk van de afstand tot de woning
• regels voor dakvorm en nokhoogte
• een maximum voor de totale oppervlakte van bijgebouwen
• het gebruik moet ondergeschikt zijn aan de woning

Voldoe je aan deze voorwaarden, dan is het ruimtelijke deel volledig vergunningsvrij geregeld.

Kom je er niet uit? Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Dan kijken we samen of je schuur vergunningsvrij gebouwd mag worden of dat je toch een vergunning nodig hebt.

Waarom dit onderscheid zo belangrijk is

Veel mensen denken dat vergunningsvrij bouwen altijd betekent dat gemeentelijke regels niet gelden. Dat is dus niet altijd zo. Je valt altijd in een van deze twee situaties, en dat verschil bepaalt wat wel en niet mag.

Juist hier gaat het in de praktijk vaak mis. Daarom is vooraf laten controleren verstandig. Zo voorkom je dat je achteraf alsnog moet aanpassen of een vergunning nodig hebt.

Bestaande bijgebouwen tellen altijd mee

Heb je al een schuur, garage of ander bijgebouw? Dan telt die oppervlakte volledig mee.

De rekensom is simpel: maximaal toegestaan oppervlak min bestaande bijgebouwen is de resterende ruimte.

Is de uitkomst nul of negatief? Dan is een nieuwe schuur niet vergunningsvrij.

Hoogte-eisen bij een vergunningsvrije schuur

Ook de hoogte van een vergunningsvrije schuur is strikt geregeld en hangt af van de afstand tot het hoofdgebouw.

Binnen 4 meter van de woning

• maximaal 30 cm boven de vloer van de eerste bouwlaag
• bij een woning met een bouwlaag: de schuur mag niet hoger zijn dan de woning

Verder dan 4 meter van het hoofdgebouw

• maximale hoogte: 3 meter

Hoger dan 3 meter? Dan gelden extra regels

• een dak met twee schuine vlakken
• dakvoet maximaal 3 meter
• dakhelling maximaal 55 graden
• maximale nokhoogte volgens de formule: (afstand tot perceelgrens keer 0,47) plus 3 meter

Dit is een veelgemaakte fout bij vergunningsvrij schuur bouwen.

Wat mag je wel en niet doen met een vergunningsvrije schuur?

Niet alleen de bouw, maar ook het gebruik van de schuur is gereguleerd.

• Binnen 4 meter van de woning: het gebruik moet functioneel bij de woning horen, zoals berging, garage of hobbyruimte.
• Verder dan 4 meter van de woning: alleen ondergeschikt gebruik is toegestaan, zoals opslag.

Gebruik als woning, kantoor of voor verhuur is zonder vergunning niet toegestaan.

Situaties waarin vergunningsvrij schuur bouwen niet mogelijk is

In sommige gevallen is vergunningsvrij bouwen uitgesloten:

• bij een monument
• in een beschermd stads- of dorpsgezicht
• bij bijzondere perceelaanduidingen

In deze situaties is altijd een vergunning nodig.

Vergunningsvrij bouwen betekent niet regelvrij bouwen

Ook zonder vergunning moet de schuur voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Denk aan eisen voor:

• constructieve veiligheid
• brandveiligheid
• gezondheid
• duurzaamheid

Vergunningsvrij schuur bouwen zonder goede tekeningen en berekeningen kan dus grote risico's opleveren. Een correcte bouwtekening laten maken voorkomt dat je achteraf tegen problemen aanloopt.

Vergunningsvrij schuur bouwen zonder gedoe achteraf

Controleer altijd:

• ligt de schuur volledig in het achtererfgebied?
• blijf je binnen de maximale oppervlakte?
• voldoet de hoogte aan de regels?
• is het gebruik toegestaan?
• val je in de juiste vergunningsvrije situatie?

Twijfel je op een punt? Dan is vooraf laten toetsen de slimste keuze.

Vraag een offerte aan of neem contact met ons op. Zo weet je zeker dat vergunningsvrij schuur bouwen ook echt vergunningsvrij blijft.